Een recent kort geding (civiel) van de Rechtbank Limburg geeft een helder antwoord: nee, in beginsel niet.
Wat speelde er?
Een belastingadviespraktijk Leo* kreeg in december 2025 boekenonderzoeken aangekondigd voor de IB, OB en LH. Leo wilde pas meewerken als eerst aan een aantal voorwaarden was voldaan: inzage in het selectiedossier, inzage in de AVG-logging én het opleggen van een informatiebeschikking. De Belastingdienst weigerde en stapte naar de voorzieningenrechter.
Mag u inzage vragen in het selectiedossier?
Ja. Sinds 2020 is er recht op inzage via 66a AWR. Dit bevat de zaakstukken, inclusief de eventuele onderzoeksaanleiding (hierover meer in de post van donderdag). Dit borgt openheid naar u en uw cliënt; u weet over welke gegevens de Belastingdienst beschikt.
Echter, zo’n inzageverzoek schort uw informatieplicht niet op. In deze zaak probeerde Leo ook een informatiebeschikking te verkrijgen; zonder beschikking was er geen kort geding mogelijk. Leo stelde ook dat een civiel beslag de verstrekking van de gegevens hinderde. De stellingen overtuigden de inspecteur niet; Leo ontving een civiele dagvaarding. De inspecteur eist ook dwangsommen van € 10.000 per dag.
Wat vond de rechter?
De rechter focust zich op het spoedeisend belang en de gevorderde gegevens om het kort geding te beoordelen. Ze deed niets met 66a AWR; dit loopt immers parallel aan de informatieplicht. Leo’s verweer, dat de informatiebeschikking eerst moet worden afgegeven, slaagde niet. De inspecteur kán het afgeven, maar mag een civiel geding starten om de gegevens te verkrijgen. Dit is bekend uit het Windmill-arrest: de privaatrechtelijke route mag, tenzij dat de bestuursrechtelijke route doorkruist.
Ook het civiele beslag is terzijde geschoven; dit beslag speelde in 2019 en de gegevens gaan over 2020-2021. Dit gaat dus niet vliegen. De rechter beschermt Leo in zoverre, dat wilsafhankelijk materiaal uitsluitend mag worden gebruikt ten behoeve van de belastingheffing — niet voor fiscale beboeting of strafvervolging. Kortom, de rechter wijst de vorderingen toe en stelt de dwangsommen op € 5.000 per dag, per persoon.
Wat kunt u hieruit meenemen?
Wie namens een cliënt de informatieverstrekking wil traineren of aan voorwaarden wil verbinden, moet zich realiseren dat de Belastingdienst een snellere, civielrechtelijke route kan kiezen. Het kort geding biedt de Belastingdienst een effectief drukmiddel, inclusief dwangsommen. Een zorgvuldige afweging van de (on)mogelijkheden van de cliënt — en van de risico’s van weigeren — is daarom essentieel.
Meer weten over formeel belastingrecht en fiscale boetes? Stuur me gerust een bericht (bastian@mrminnema.nl).
Link naar uitspraak Rb: ECLI:NL:RBLIM:2026:9514