Wie een Woo-verzoek indient bij de Belastingdienst, richt zich tot wie eigenlijk? Die ogenschijnlijk simpele vraag verdeelt de rechtspraak.
In het kort
De Afdeling oordeelt dat de Belastingdienst geen bestuursorgaan is, maar een onder verantwoordelijkheid van de minister werkzame dienst. De dienst is onderdeel van het ministerie van Financiën en staat onder gezag van de minister. Daarom beslist de minister, of de als minister optredende staatssecretaris, op een Woo-verzoek. Het maakt dus niet uit of u het verzoek indient bij de Belastingdienst of bij het ministerie.
Rechtbank 2024
De rechtbank Amsterdam oordeelde eerder anders. In haar verzetsuitspraak van 22 mei 2024 (ECLI:NL:RBAMS:2024:2953) is de Belastingdienst volgens de rechtbank wél een bestuursorgaan. Doorslaggevend is de publiekrechtelijke grondslag. Die vindt de rechtbank in artikel 1 lid 2 en artikel 3 lid 2 AWR, plus artikel 2 lid 1 Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003.
Het oordeel
De Afdeling komt tot de tegenovergestelde conclusie. Zij baseert zich op twee punten. Ten eerste is de Belastingdienst onderdeel van het ministerie van Financiën. Ten tweede bepaalt de Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003 dat de dienst onder ministerieel gezag staat. Daaruit volgt volgens de Afdeling dat de Belastingdienst een onder verantwoordelijkheid van de minister werkzame dienst is. De Afdeling zegt niet expliciet dat de Belastingdienst geen bestuursorgaan is. Wetsystematisch is geen andere conclusie mogelijk; de Woo maakt onderscheid tussen een bestuursorgaan en een dienst (onder verantwoordelijkheid van een bestuursorgaan).
De Afdeling zegt niet of een verzoek bij de Belastingdienst ook leidt tot een zoekopdracht in de systemen van het ministerie. En andersom. De mandaatregeling kent aparte bevoegdheden voor het kernministerie en voor de directoraten-generaal. Daardoor is onzeker of er in alle documentmanagementsystemen wordt gezocht.
Wat kunt u hieruit meenemen?
Zekerheidshalve is het raadzaam om bij beide partijen een (identiek) Woo-verzoek in te dienen. Daarmee heeft u de grootste kans dat alle bronnen worden benut.
Meer weten over formeel belastingrecht, Woo en fiscale boetes? Stuur mij gerust een bericht, ik help graag met de formeelrechtelijke kant van dossiers.
Link naar de ABRvS uitspraak van 27-05-2026:
➡️ECLI:NL:RVS:2026:3040
Link naar uitspraak Rechtbank 22-05-2024:
➡️ECLI:NL:RBAMS:2024:2953